UPI અને IMPS વચ્ચેનો ભેદ UPI એ કેવી રીતે IMPSથી અલગ પડે છે? P2P ખેંચવાની કાર્યક્ષમતા બક્ષે છે. વેપારીની ચુકવણીને સરળ બનાવે છે. પૈસાને તબદીલ કરવાની એક APP એક ક્લિકથી બે ઘટકનું પ્રમાણીકરણ નોંધણી A. શું ગ્રાહકે UPIથી નાણા ભંડોળ મોકલતા પહેલા નોંધણી કરાવવી પડે? હા, એ જરૂરી છે કે UPIથી નાણા ભંડોળ મોકલતા પહેલાગ્રાહકતેનાં/તેણીનાPSPથી નોંધણી કરાવે અને તેના એકાઉન્ટને જોડે. B. ગ્રાહકે લાભાર્થી વ્યક્તિની નોંધણી UPIથી નાણા ભંડોળ મોકલતા પહેલા કરાવવી પડે ? લાભાર્થીની કઈ-કઈ વિગતોની જરૂર પડે ? ના, લાભાર્થીની નોંધણી UPIથી નાણા ભંડોળ મોકલવાકરાવવી જરૂરી નથી કેમ કે ભંડોળ આભાસી ID કે એકાઉન્ટમાં કે મોબાઈલ નંબર + MMIDમાં કે આધાર નંબરમાંતબદીલ થવાના છે. ( મહેરબાની કરીને PSP અને જે બેન્કે એપ્લીકેશન પર તમને સેવા આપી છે તેને તપાસો). લિંકિંગ માટે બેન્ક અકાઉન્ટ A.ગ્રાહકનું બેન્ક ખાતુ હોવું જોઇએ કે પછી કાર્ડ કે વોલેટ સાથે લિંક થઇ શકે? ના, ગ્રાહક UPI સાથે વોલેટ લિંક કરી શકે નહીં. માત્ર બેન્કનું ખાતું જ ઉમેરી શકાય છે. B.શું હું એક જ મોબાઇલ પર એકથી વધુ UPI એપ્લિકેશન ઉપયોગ કરી શકું જો એ જુદા-જુદા બેન્ક ખાતા સાથે લિંક હોય? હા, એક જ મોબાઇલ પર એકથી વધુ UPI એપ્લિકેશન ઉપયોગ કરી શકાય અને જુદા-જુદા ખાતા સાથે લિંક પણ કરી શકાય. લાભકર્તાનું રજિસ્ટ્રેશન A.લાભકર્તાને ફંડ મેળવવા માટે UPI માટે નોંધણી કરવી પડે? વાસ્તવિક ID વહેવાર માટે લાભકર્તા પાસે વર્ચુઅલ આઈડી હોવું જોઇએ. સાથે જ, UPIમાં નોંધણી પણ જરૂરી છે. પણ બેન્ક ખાતું +IFSC કે મોબાઇલ +MMID, આધાર નંબર હોય તો લાભકર્તાએ UPIમાં નોંધણી કરાવવી જરૂરી નથી. (એપમાં જરૂરી સેવાઓ અંગે તમારા PSP અને બેન્કનું માર્ગદર્શન મેળવો.) મોબાઇલ ગુમ થઇ જાય તો A. જો મારો મોબાઇલ ખોવાઇ જાય તો શું થશે? મોબાઇલ ખોવાઇ જાય એવા કિસ્સામાં, ગ્રાહકે સૌ પહેલાં પોતાનો મોબાઇલ નંબર બ્લોક કરી દેવાનો રહે છે. જેથી કોઇ નાણા વ્યવહાર એ નંબર પરથી ના થઇ શકે જે ડીવાઇસ ટ્રેકિંગનો એક ભાગ છે. સમાંતરે કોઇ વ્યવહાર કરવા માટે MPINની જરૂર પડે જે કોઇની પણ સાથે વહેંચાયેલો ના હોય. એક કરતાં વધુ બેન્ક ખાતા A. શું હું એક કરતાં વધુ બેન્ક ખાતા એક જ વર્ચુઅલ એડ્રેસ સાથે લિંક કરી શકું? હા, જુદા-જુદા બેન્ક ખાતા એક જ વર્ચ્યુઅલ એડ્રેસ સાથે લિંક કરી શકાય જેનો આધાર સંબંધિત PSPs દ્વારા ઉપલબ્ધ કાર્યક્ષમતા/ ies પર હોય છે. ફંડ તબદીલ કરવા માટેની વિવિધ ચેનલો UPIના ઉપયોગ થકી ફંડ ટ્રાન્સફર કરવા માટે કઇ-કઇ અલગ-અલગ ચેનલો છે? UPIના ઉપયોગ થકી ફંડ ટ્રાન્સફર કરવા માટે વિવિધ ચેનલો આ મુજબ છે: વર્ચુઅલ આઈડી સાથે ફંડ ટ્રાન્સફર અકાઉન્ટ નંબર + IFSC મોબાઇલ નંબર + MMID આધાર નંબર વર્ચુઅલ આઈડી આધારિત Collect / Pull money અન્ય મારા ખાતામાંથી રૂપિયા કપાઇ જાય પણ ટ્રાન્ઝેક્શન પૂર્ણ ના થયું હોય એવા સંજોગોમાં શું કરવું? ટેકનિકલ ખામીના કિસ્સામાં UPI દ્વારા તાત્કાલિક ધોરણે રકમ તમારા ખાતામાં પરત જમા કરવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરી દેવામાં આવે છે. 2. UPI દ્વારા ફંડ ટ્રાન્સફરમાં શું હું ચુકવણી રોકાવી શકું છું? ના, એકવાર ચુકવણું કરી દીધું પછી તેને રોકી શકાતું નથી. 3. UPI ટ્રાન્ઝેક્શન અંગે કોઇ ફરિયાદ કરવી હોય તો ક્યાં થઇ શકે? તમે આ બાબતે કોઇ ફરિયાદ હોય તો કરી જ શકો છો. UPI એપ દ્વારા ભાગીદાર બેન્કોનું UPI ટ્રાન્ઝેક્શનનું સ્ટેટ્સ જોઇ શકો છો 4. UPIના ઉપયોગ વડે કેટલી મર્યાદા સુધીમાં ફંડ ટ્રાન્સફર કરી શકાય? અત્યારે, UPIના ઉપયોગ દ્વારા ફંડ ટ્રાન્સફરની મહત્તમ મર્યાદા રૂ. એક લાખ છે. 5. જો હું મારી UPI એપ બદલું તો ફરી નોંધણી કરવી જરૂરી છે કે હું મારું અગાઉનું વર્ચુઅલ સરનામું જ રાખી શકું? UPI એપ બદલવાના કેસમાં ફરીવાર નોંધણી કરાવવી પડે છે. વર્ચુઅલ એડ્રેસ એ જ રાખી શકાય એનો આધાર PSP પર રાખે છે જો જરૂરી ચકાસણી થયેલી હોય. 6. જો હું મારું પિન ભૂલી ગયો હોઉં તો શું થાય? પોતાનો પિન ભૂલી ગયા હોય એવા કિસ્સામાં તેઓએ નવો પિન જનરેટ કરવાનો હોય છે. 7. હું સિમ કે મોબાઇલ બદલી નાખું એ પછી પણ UPIનો ઉપયોગ કરી શકું ખરો? સિમ/મોબાઇલ/એપ્લિકેશન ફેરફાર થયો હોય તો ગ્રાહકે UPIમાં ફરી નોંધણી કરાવવાની હોય છે. 8. શું હું UPI દરેક પ્રકારના મોબાઇલ પ્લેટફોર્મ પર ઉપયોગ કરી શકું? હા, UPI અત્યારે Android પર ઉપલબ્ધ છે. નજીકના સમયમાં જ IOS પર પણ તે ઉપલબ્ધ હશે. 9. ચુકવણીકાર દ્વારા કલેક્ટ રીક્વેસ્ટ મંજૂરીની શું ટાઇમલાઇન હોય છે? આ ટાઇમલાઇન નિવેદક દ્વારા નક્કી કરવામાં આવતી હોય છે. 10. જો મારા મોબાઇલનો અન્ય કોઇ દ્વારા ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોય તો સલામતી બાબતે જોખમ ખરું? UPIના કોઇપણ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં PINની જરૂરિયાત હોય જ છે જે ટ્રાન્ઝેક્શન કરતી વખતે મોબાઇલમાં નાખવનો હોય છે જેને લીધે એ સલામત બની રહે છે. 11. UPI સાથે આગળ વધવાના પગલાં UPI સાથે આગે કદમ પ્લે-સ્ટોરમાંથી UPI એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરો - ફોનમાં ઇન્સ્ટોલ કરો - એપ લોગ-ઇન સેટ કરો - વર્ચુઅલ સરનામું ક્રીએટ કરો - બેન્ક ખાતા ઉમેરો - m-pin સેટ કરો - UPI દ્વારા ટ્રાંઝેક્શન શરૂ કરો. સ્ત્રોત : ભારતીય રાષ્ટ્રીય ભુગતાન નિગમ